De stille infectie: 6 langdurige gevolgen van chlamydia

Chlamydia behoort tot de seksueel overdraagbare infecties (SOA’s – seksueel overdraagbare aandoeningen). In 2020 werden wereldwijd naar schatting 128,5 miljoen nieuwe chlamydia-infecties geregistreerd bij volwassenen tussen 15 en 49 jaar (WHO, 2023). Deze SOA is een van de meest voorkomende in Europa en verloopt vaak zonder herkenbare symptomen, wat het risico op langetermijngevolgen van onbehandelde aandoeningen verhoogt. In dit artikel gaan we dieper in op wat een chlamydia-infectie is, leggen we de mogelijke langetermijngevolgen voor de gezondheid uit en bespreken we hoe je je kunt laten testen op deze SOA.

Inhoudsopgave

• Wat is chlamydia?
• Symptomen van een chlamydia-infectie
• Langetermijngevolgen van chlamydia
• Hoe voorkom ik effectief een chlamydia-infectie?
• Hoe kun je testen of je chlamydia hebt?
• Hoe wordt chlamydia behandeld?
• Wat zijn de risicofactoren voor chlamydia?
• Veelgestelde vragen
• Samenvatting

Wat is chlamydia?

Chlamydia behoort tot de seksueel overdraagbare aandoeningen en wordt veroorzaakt door de bacterie Chlamydia trachomatis. Deze infectie komt het meest voor bij jongvolwassenen tussen 15 en 24 jaar, vooral omdat nieuwe en wisselende seksuele contacten in deze leeftijdsgroep vaker voorkomen. Zowel mannen als vrouwen kunnen door deze SOA worden getroffen en zonder passende behandeling kunnen er ernstige gezondheidsproblemen ontstaan (MedlinePlus, 2024).

Hoe worden chlamydia overgedragen?

De overdracht van de infectie vindt plaats door:

• onbeschermde vaginale, anale of orale seks.
• het gezamenlijk gebruik van seksspeeltjes die niet zijn gereinigd of niet voorzien zijn van een nieuw condoom.
• genitaal contact met een geïnfecteerde persoon, zelfs zonder penetratie.
• overdracht van een geïnfecteerde moeder op het kind bij de geboorte.

Chlamydia-infecties kunnen herhaaldelijk voorkomen; een succesvolle behandeling geneest de huidige infectie, maar beschermt niet tegen toekomstige infecties (Mayo Clinic, 2024).

Symptomen van een chlamydia-infectie

Chlamydia wordt vaak aangeduid als een “stille infectie” omdat 50 tot 70% van de getroffenen meestal geen symptomen vertoont. Dit maakt de ziekte bijzonder verraderlijk en een ernstig gezondheidsrisico, omdat veel mensen onbewust anderen besmetten en zelf complicaties kunnen ontwikkelen zonder het te merken.

Hoewel de meeste mensen geen symptomen opmerken, zijn er toch tekenen die kunnen wijzen op een infectie. Een ongewone afscheiding uit de vagina of penis kan een eerste teken zijn. Als je deze symptomen opmerkt, moet je niet aarzelen om je te laten testen of een arts te raadplegen. De symptomen bij mannen en vrouwen en de veelvoorkomende symptomen staan hieronder vermeld:

Bron: afgeleid van Cleveland Clinic, 2023

Chlamydia trachomatis kan ook de keel en de anus infecteren, wat tot specifieke symptomen leidt. Orale infecties kunnen keelpijn en roodheid veroorzaken, terwijl anale infecties jeuk, pijn tijdens de stoelgang en ongewone afscheiding uit de anus kunnen veroorzaken.

Langetermijngevolgen van chlamydia

Zonder passende behandeling kan een stille, asymptomatische chlamydia-infectie leiden tot ernstige gezondheidsproblemen die variëren van chronische pijn tot onvruchtbaarheid. Hieronder worden enkele van de ernstige langetermijngevolgen vermeld. Vroege opsporing en regelmatige tests op chlamydia zijn van cruciaal belang.

Ontstekingsziekte van het bekken

Een ontsteking van het bekken is een veel voorkomende langetermijngevolg van chlamydia bij vrouwen — 10-15% van de vrouwen met een onbehandelde chlamydia-infectie is getroffen. Het ontstaat wanneer de infectie van de vagina naar de baarmoeder, eileiders of eierstokken opstijgt. Symptomen kunnen ernstige pijn in de onderbuik, koorts en ongewone afscheiding zijn. Onbehandeld kan een ontsteking van het bekken leiden tot chronische pijn, abcessen, een verhoogd risico op een buitenbaarmoederlijke zwangerschap en onvruchtbaarheid. De seksuele partners van vrouwen bij wie deze ziekte is vastgesteld, moeten ook worden getest op chlamydia en worden behandeld om herinfectie te voorkomen. Na de behandeling moet na 3 maanden een nieuwe test worden uitgevoerd (NHS, 2022).

Ontsteking van de bijbal (Epididymitis)

Een chlamydia-infectie is een van de meest voorkomende oorzaken van een ontsteking van de bijbal, vooral bij seksueel actieve mannen jonger dan 35 jaar. De bijbal bevindt zich op de testikels in de balzak, en de ontsteking wordt gekenmerkt door pijn, zwelling en gevoeligheid in het gebied van de testikels. Op de lange termijn kan dit de vruchtbaarheid beïnvloeden en chronische pijn veroorzaken (Mayo Clinic, 2023).

Reactieve Artritis

Reactieve artritis is een vrij zeldzame, maar serieuze mogelijke complicatie van een chlamydia-infectie, die zowel mannen als vrouwen kan treffen. Deze vorm van artritis ontwikkelt zich meestal twee tot vier weken na de oorspronkelijke infectie en wordt gekenmerkt door symptomen zoals pijn, stijfheid en zwellingen in de gewrichten en pezen, meestal in de knieën, voeten, tenen, heupen en enkels. Naast de gewrichten kunnen soms ook andere lichaamsdelen zoals de ogen in de vorm van conjunctivitis en de urinewegen getroffen zijn. De ontsteking kan episodisch zijn, wat betekent dat de symptomen tijdelijk kunnen afnemen voordat ze weer opflakkeren (NHS, 2021).

Complicaties tijdens de zwangerschap

Onbehandelde chlamydia-infecties tijdens de zwangerschap verhogen het risico op vroeggeboorte en kunnen leiden tot een laag geboortegewicht van het kind. Bovendien kan de infectie tijdens de geboorte op het kind worden overgedragen, wat kan leiden tot ooginfecties of longontsteking bij de pasgeborene. Zwangere vrouwen worden daarom vaak routinematig getest op chlamydia, vooral als ze risicofactoren hebben zoals nieuwe of meerdere seksuele partners (NHS, 2021).

Onvruchtbaarheid

Chlamydia kan zowel bij mannen als bij vrouwen tot onvruchtbaarheid leiden. De infectie kan ontstekingen en littekenweefsel in de voortplantingsorganen veroorzaken, wat de mogelijkheid om te bevruchten beperkt. Hoewel het risico op onvruchtbaarheid door een chlamydia-infectie over het algemeen minder dan 1% is, neemt dit risico toe met de frequentie van de infecties en de duur van het uitblijven van behandeling (Soa Aids Netherlands, 2022; Cleveland Clinic, 2023).

Verhoogd HIV-risico

Mensen met onbehandelde chlamydia lopen een groter risico om HIV (Humaan Immunodeficiëntievirus) te krijgen als ze aan het virus worden blootgesteld, omdat de door chlamydia veroorzaakte slijmvliesbeschadigingen de overdracht van HIV kunnen vergemakkelijken (WHO, 2023).

Hoe voorkom ik effectief een chlamydia-infectie?

Het voorkomen van een chlamydia-infectie vereist vooral voorlichting en preventieve maatregelen:

• Gebruik van condooms: Condooms zijn weliswaar een effectief hulpmiddel om de overdracht van seksueel overdraagbare infecties (soa’s) te voorkomen, maar bieden geen absolute bescherming tegen Chlamydia trachomatis, omdat de infectie ook kan worden overgedragen door andere vormen van nauw lichamelijk contact, bijvoorbeeld huid-op-huid contact op geïnfecteerde plaatsen die niet door condooms worden bedekt.
• Duidelijke communicatie met seksuele partners: Open communicatie over soa’s en je eigen seksuele gezondheid met alle seksuele partners is cruciaal om het risico op overdracht te verlagen.
• Regelmatige tests: Voor mensen met vaak wisselende seksuele partners is het bijzonder belangrijk om zich regelmatig te laten testen op chlamydia en andere geslachtsziekten. Regelmatige tests zorgen voor vroege opsporing en behandeling van infecties.

Bron: Mayo Clinic, 2024

Hoe kun je testen of je chlamydia hebt?

Chlamydia kan worden opgespoord met speciale tests die betrouwbaar de aanwezigheid van de bacteriën aantonen. De meest gebruikte testmethoden zijn:

1. Urinetest: Een urinemonster wordt in een laboratorium onderzocht op de aanwezigheid van deze infectie.
2. Swabs: Een uitstrijkje van de baarmoederhals, vagina, keel of anus wordt met een wattenstaafje afgenomen en onderzocht.

Bron: Mayo Clinic, 2024

Wil je zelf een overzicht krijgen?

De chlamydiatest van Homed-IQ biedt een zinvolle mogelijkheid om thuis op chlamydia te testen. Het is echter belangrijk om de diagnostische kloof in acht te nemen, d.w.z. de periode na de besmetting waarin de bacteriën nog niet in voldoende hoeveelheid aanwezig zijn om door tests te worden ontdekt. Chlamydia kan niet direct na de infectie worden aangetoond. Daarom wordt aanbevolen om de test ongeveer 14 dagen na mogelijk contact uit te voeren om fout-negatieve resultaten te voorkomen (dat wil zeggen, de test geeft aan dat er geen infectie is, terwijl er wel een is).

Hoe wordt chlamydia behandeld?

Chlamydia wordt meestal behandeld met antibiotica en kan binnen één tot twee weken verdwijnen. Maak de volledige antibioticakuur af zoals voorgeschreven, ook als de klachten eerder verbeteren. Vraag je zorgverlener of een controle nodig is om te bevestigen dat de infectie verdwenen is. Het is ook verstandig om je op andere soa’s te laten testen, omdat meerdere infecties tegelijkertijd kunnen voorkomen. Antibiotica genezen de infectie, maar kunnen schade die vóór de behandeling is ontstaan niet herstellen. Daarom zijn regelmatige tests, tijdige medische beoordeling van klachten en een vroege behandeling belangrijk.

Omdat chlamydia opnieuw kan optreden, is het belangrijk om seksueel contact te vermijden totdat de behandeling is afgerond en de infectie is verdwenen. Seksuele partners van de afgelopen drie maanden moeten worden geïnformeerd, getest en indien nodig behandeld om herinfectie te voorkomen. In Nederland is het mogelijk om een partner anoniem te waarschuwen via https://partnerwaarschuwing.nl/. Bij een positieve uitslag kan Homed-IQ helpen bij het genereren van een code om van deze dienst gebruik te maken.

Bron: Cleveland Clinic, 2023

Wat zijn de risicofactoren voor chlamydia?

Bepaalde gedragingen en omstandigheden kunnen de kans op een chlamydia-infectie vergroten. Belangrijke risicofactoren zijn:

• Seksueel actief zijn vóór de leeftijd van 25 jaar
• Geen condoom gebruiken of een condoom verkeerd gebruiken
• Nieuwe of meerdere seksuele partners hebben
• Van seksuele partner wisselen voordat een chlamydia-infectie bekend is
• Beperkt gebruikmaken van zorg voor de preventie, het testen en de behandeling van soa’s

Bron: Mayo Clinic, 2024

Veelgestelde vragen

Hoe lang duurt chlamydia als ik het niet tijdig behandel?

Zoals eerder vermeld, komt het vaak voor dat iemand helemaal geen chlamydia symptomen heeft. Zodra chlamydia wordt behandeld, verdwijnt het meestal binnen 14 dagen. Als er geen symptomen zijn of de symptomen genegeerd worden, kan een chlamydia infectie heel lang duren. Het gevaar hiervan is dat een onbehandelde chlamydia infectie op lange termijn schadelijke effecten kan hebben (NHS, 2024.)

Wat gebeurt er nadat ik behandeld ben voor Chlamydia?

Tijdens de behandeling met antibiotica wordt geadviseerd om geslachtsgemeenschap te vermijden om het risico op besmetting van je partner uit te sluiten, ook als je geen klachten (meer) hebt. Ook als de behandeling voorbij is, is het raadzaam om nog een week te wachten met vrijen. Zo weet je zeker dat “de antibiotica zijn werk heeft gedaan” en jij je partner niet meer kunt besmetten. Aangezien het nog steeds mogelijk is dat de Chlamydia terug komt na behandeling is het aan te raden om na ongeveer 12 weken na de behandeling nog een zelftest te doen. 

Bron: MedlinePlus, n.d.; CDC, n.d.; KHealth, n.d.

Kan chlamydia worden overgedragen via alledaags contact?

Er bestaan veel misverstanden over hoe chlamydia wordt overgedragen. Chlamydia verspreidt zich niet via alledaags contact, zoals zoenen, knuffelen, het delen van handdoeken of bestek, het gebruik van toiletbrillen of samen baden en zwemmen. Chlamydia wordt overgedragen via seksueel contact met een besmette persoon, waaronder vaginale, anale of orale seks, door contact met geïnfecteerde genitale vloeistoffen (Communicable Diseases Agency, 2025).

Kun je meerdere keren chlamydia krijgen?

Ja. Hoewel chlamydia goed te behandelen is, bouwt het lichaam geen immuniteit op tegen de chlamydiabacterie. Daardoor kun je meerdere keren besmet raken (CDC, 2022). Daarom is het belangrijk om een condoom te gebruiken wanneer je seks hebt met een partner die niet recent is getest en om jezelf regelmatig te laten testen.

Wanneer kun je na de behandeling weer seks hebben?

Na de behandeling van een chlamydia-infectie wordt aangeraden om minstens 7 dagen na de start van de antibioticakuur te wachten voordat je weer seks hebt. Zorg ervoor dat niet alleen jij, maar ook je seksuele partner behandeld wordt om herbesmetting te voorkomen (Los Angeles County Department of Public Health n.d.).

Samenvatting

Chlamydia is een van de meest voorkomende seksueel overdraagbare aandoeningen en wordt veroorzaakt door de bacterie Chlamydia trachomatis.Hoewel de meeste mensen geen symptomen opmerken, zijn er toch tekenen die kunnen wijzen op een infectie. Het wordt overgedragen door onbeschermde vaginale, anale of orale seks en door het gezamenlijk gebruik van onrein seksspeelgoed. Een uitdaging is dat veel chlamydia-infecties zonder symptomen verlopen, wat betekent dat de infectie onbewust kan worden doorgegeven en niet behandeld wordt. Onbehandeld kunnen chlamydia ernstige langetermijngevolgen hebben zoals bekkenontsteking, onvruchtbaarheid en een verhoogd risico op een HIV-infectie.