Wat is een lever- en nierfunctietest?

Jouw lever is een orgaan met veel belangrijke functies. Enkele van zijn functies zijn het verwijderen van afval- en gifstoffen uit het bloed, de productie van gal die helpt bij de vertering van voedsel, cholesterol en andere vetdragende eiwitten voor de rest van het lichaam, verwerking van hemoglobine, het reguleren van de bloedstolling en het omzetten van overtollige glucose in glycogeen voor opslag.

Je nieren zijn vitale organen die verschillende functies vervullen om het bloed schoon en chemisch in balans te houden. De belangrijkste functie van de nieren is het verwijderen van afvalstoffen en overtollig vocht uit het bloed. De meeste mensen hebben twee nieren, hoewel het mogelijk is om een gezond leven te leiden met slechts één nier.

Deze test meet de leverproducten alanine aminotransferase (ALAT), gamma-glutamyltransferase (GammaGT), alkalische fosfatase (ALP), albumine, bilirubine en creatinine in je bloed en urine. De resultaten van deze test kunnen aangeven hoe goed uw lever en nieren functioneren, evenals tekenen van schade of ziekte. De test bestaat uit een vingerprik en een urinemonster dat je gemakkelijk thuis kunt afnemen. Je monster wordt dan onderzocht door een gecertificeerd laboratorium en je krijgt de resultaten binnen enkele dagen. Eenvoudiger kan niet!

Homed-IQ biedt ook een test exclusief voor de leverfunctie.

Albumine

Albumine is een eiwit dat door de lever wordt geproduceerd en dat stoffen zoals hormonen, medicijnen en enzymen door het hele lichaam vervoert. Albumine helpt ook te voorkomen dat vloeistof in het bloed in de weefsels lekt. Bij goed functionerende nieren zal er weinig albumine doorlekken naar de urine. Bij schade aan de nieren zullen er hogere waarden in de urine aangetroffen worden. Dit wordt vooral gezien bij personen met verhoogde bloeddruk of diabetes.

Alkalische fosfatase (ALP)

Alkalische fosfatase (ALP) is een enzym dat vooral voorkomt in de lever, galwegen en botten. ALP komt ook voor in de botten, het hart, de darmen, de placenta en de nieren. Verhoogde ALP-niveaus kunnen wijzen op schade aan één van deze gebieden, met name de lever of de botten. Als het resultaat van je test een verhoogd ALP-niveau aangeeft, zijn verdere testen nodig om de bron van de verhoging vast te stellen.

Alanine Aminotransferase (ALT)

Het enzym ALAT komt vooral voor in de cellen van de lever en in een kleinere hoeveelheid in de nieren, het hart en spierweefsel. Bij een beschadiging van de lever kan het voorkomen dat dit enzym in een grotere hoeveelheid in het bloed terechtkomt. Wanneer de afvoer van galvloeistof wordt belemmerd kan dit enzym ook in een grotere hoeveelheid in het bloed voorkomen.

Een kleine verhoging van de ALT-waarden (ongeveer 1,5 maal de referentiewaarde) kan tijdelijk optreden door alcohol of bepaalde medicijnen. In dat geval wordt aanbevolen de ALT-test over enkele weken te herhalen. Als bij een herhalingstest opnieuw een kleine verhoging wordt gevonden of als er bij de eerste test lever gerelateerde klachten zijn, kan dit wijzen op een leverontsteking, alcoholgebruik, medicijngebruik of diabetes type 2. Een grotere verhoging van ALT kan worden veroorzaakt door een acute leverontsteking zoals hepatitis, inname van geneesmiddelen die schadelijk zijn voor de lever, of niet-alcoholische leververvetting. Als het resultaat meer dan 5 keer zo hoog is als de referentiewaarde, bestaat er een risico op acute leverschade.

GammaGT

Gamma-glutamyltransferase (Gamma-GT of GGT) is een enzym dat in de lever wordt gemaakt en helpt bij de omzetting en vertering van stoffen die via eten en drinken het lichaam binnenkomen. Normaal is de concentratie van GGT in het bloed erg laag, maar bij zware belasting van de lever kan de hoeveelheid behoorlijk stijgen. Dit gebeurt als de lever in korte tijd veel stoffen krijgt aangevoerd om te verwerken, bijvoorbeeld bij (extreem) gebruik van geneesmiddelen of alcohol. Ook wanneer de galwegen geblokkeerd zijn, bij galblaasproblemen, of als gevolg van leverschade zal de GGT waarde stijgen. De orale anticonceptiepil kan een daling van het GGT veroorzaken.

Afhankelijk van de oorzaak van de stijging van de leverenzymen kan je arts je adviseren te stoppen met het drinken van alcohol of het innemen van bepaalde medicijnen, af te vallen en/of je dieet te veranderen.

Bilirubine

Bilirubine is een oranje-gele stof die ontstaat bij de normale afbraak van rode bloedcellen. Bilirubine passeert de lever voordat het uit het lichaam wordt uitgescheiden. Een verhoogde bilirubinespiegel kan wijzen op problemen met de lever of de galwegen. Te veel bilirubine in de bloedbaan waardoor de ogen en de huid geel worden.

Creatinine & eGFR

Creatinine is een afvalproduct dat ontstaat bij de normale afbraak van spierweefsel. Verhoogde creatininespiegels wijzen op een verminderde nierfunctie of een nierziekte. Als de nieren verzwakt zijn, stijgt het creatininegehalte in het bloed doordat creatinine slecht door de nieren wordt verwijderd.

eGFR staat voor estimated glomerular filtration rate (in het Nederlands: geschatte glomerulaire filtratiesnelheid). Deze waarde wordt afgeleid uit de hoeveelheid creatinine in het bloed en geeft aan hoe goed de nieren functioneren. Een verhoogde EGFR betekent dat het filtratievermogen van de nieren verlaagd is, wat kan wijzen op een verminderde nierfunctie. Een slechte nierfunctie kan worden veroorzaakt door nierinfecties, nierstenen, hoge bloeddruk, diabetes, uitdroging of bepaalde medicijnen.

Hoe snel ontvang ik mijn labresultaten?

Nadat je het testmateriaal hebt verzameld en naar ons laboratorium hebt opgestuurd, ontvang je meestal binnen enkele werkdagen je testresultaten. Zodra het materiaal in het laboratorium is aangekomen, sturen we je een bevestiging per e-mail. Wanneer de testresultaten klaar zijn, ontvang je zowel een sms als een e-mail met een link naar je persoonlijke portaal. We houden je gedurende het hele testproces goed op de hoogte.

Wat betekend de testuitslag?

Deze test meet de leverenzymen ALAT, GammaGT, ALP, bilirubine, albumine en creatinine in je bloed en urine. Aan de hand van het testresultaat kan worden bepaald of er abnormale niveaus van bepaalde leverenzymen zijn en of dit verder onderzocht moet worden door je arts.

Symptomen van leverbeschadiging

Verhoogde leverenzymen geven soms geen symptomen. Maar als leverschade of een leveraandoening de oorzaak is dan kunnen de symptomen het volgende omvatten:

• Buikpijn
• Donkere urine
• Geelzucht (vergeling van de huid of ogen)
• Verlies van eetlust
• Vermoeidheid
• Jeuk
• Misselijkheid en braken
• Gewichtsverlies
• Diarree

Symptomen van nierbeschadiging

Een nierziekte in een vroeg stadium geeft vaak geen symptomen totdat de nieren ernstig aangetast zijn. Symptomen kunnen zijn:

• Vaker urineren
• Bloed in de urine
• Vermoeidheid en concentratieproblemen
• Droge en jeukende huid
• Zwelling van de voeten en enkels
• Verlies van eetlust
• Slaapproblemen